Komisja Międzyzakładowa
NSZZ Solidarność MPK Łódź
23.08.2015
35 rocznica strajku w MPK Łódź

26 sierpnia 2015 roku będziemy obchodzić 35 rocznicę strajku w MPK Łódź , strajku który stał się początkiem „łódzkiego sierpnia”. Miesiąc ten odcisnął się mocnym piętnem w historii naszego kraju , był co prawda „lubelski lipiec” czyli strajki w Świdniku i Lublinie ale dopiero wydarzenia z sierpnia z Wybrzeża wywołały lawinę. To tutaj 7 sierpnia 1980 kierownictwo Stoczni Gdańskiej w porozumieniu z SB poinformowało Annę Walentynowicz o dyscyplinarnym zwolnieniu z pracy z „powodu naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych". To właśnie w obronie śp. Anny Walentynowicz 14 sierpnia stanęła Stocznia Gdańska , co było potem wiemy ( lub powinniśmy wiedzieć).

Informacje o tym co dzieje się na wybrzeżu obijały się głośnym echem w całej Polsce , strajki solidarnościowe ogłaszało co raz więcej zakładów pracy i instytucji w różnych miastach kraju. Kwestią czasu było kiedy na tej mapie znajdzie się Łódź , pozostawało pytanie kiedy i jaki będzię to zakład.

Dlaczego MPK Łódź ? , powodów było lub mogło być kilka , po pierwsze w naszym przedsiębiorstwie tradycje oporu społecznego były mocno zakorzenione. Strajki z 1946 i 1957 roku w celu odzyskania majątku firmy i przywilejów które zostały po wojnie odebrane przez władzę ludową pozostały w pamięci wielu starszych pracowników. Po wtóre , jeśli MPK stanęło wiedziało o tym całe miasto a za chwilę cały kraj , faktu że nie funkcjonuje cała komunikacja miejska w tak dużym mieście jak Łódź ukryć się po prostu nie dało. Był też trzeci powód , od dłuższego czasu narastał problem płacowy w MPK , łódzcy pracownicy otrzymywali około 30% niższe wynagrodzenie niż ich koledzy z Warszawy , rozwiązanie tej sprawy przeciągało się a cierpliwość pracowników wyczerpywała się.

Protest rozpoczął się już 25 sierpnia gdy pracę przerwało około 300 pracowników bazy transportowej , pojawiły się ulotki oraz list zawierający postulaty płacowe i socjalne oraz fragment „że lista przedstawionych postulatów nie jest ostateczna (..) i w zasadniczej części pokrywa się z listą postulatów zakładów Wybrzeża”.

26 sierpnia 1980 miały się odbyć długo przekładane spotkania płacowe w zajezdni autobusowej na Limanowskiego i na ulicy Kraszewskiego. W tak zwanym międzyczasie do godziny 09.30 wszystkie tramwaje zjechały do zajezdni , stało się to dzięki akcji Andrzeja Trautmana który wraz z kolegami rozrzucili w tramwajach ulotki informujące o przerwaniu pracy i podjęciu rozmów z dyrekcją. Do południa cała komunikacja miejska stanęła.

W rozmowy z pracownikami zaangażowani byli przedstawiciele dyrekcji przedsiębiorstwa , władz miasta i przedstawiciele „przewodniej siły narodu” czyli PZPR , nie osiągnięto porozumienia a wręcz przeciwnie , spór się zaostrzył. Na Limanowskiego pracownicy podjęli decyzje że autobusy nie wyjadą na miasto , powołano komitet strajkowy na czele którego stanął Andrzej Słowik.

Podobnie było na Kraszewskiego gdzie rozpoczęto rozmowy około godziny 9.00 i dotyczyły one podobnie jak na Limanowskiego głównie spraw płacowych. Tych problemów zdaniem dyrekcji nie można było rozwiązać na płaszczyźnie lokalnej , potrzebne były decyzje odgórne które leżały w gestii ówczesnych Zjednoczeń i Ministerstw. Negocjacje się załamały i załoga przeniosła się do nowej hali Zakładów Torów i Sieci gdzie byli już przedstawiciele ze wszystkich zajezdni z całego MPK i zajęto się zbieraniem zgłaszanych postulatów których w pewnym okresie było aż 300 a w końcowej fazie ponad 60. Dla sprawniejszego i bardziej skoordynowanego działania załoga postanowiła powołać 14 osobowy Komitet Strajkowy który reprezentowałby całą załogę MPK Łódź.

Najwięcej kłopotów było z wybraniem przewodniczącego , początkowo padła propozycja by funkcję tę powierzyć kol. Longinowi Chlebowskiemu jednak sam zainteresowany zrezygnował ze wzglądu na krótki staż pracy w MPK. Ostatecznie z wybranej 14 „padło” na Andrzeja Słowika.

Oto pełny skład Komitetu Strajkowego powołanego 26 sierpnia 1980 roku.

Andrzej Słowik – przewodniczący – Wydział Obsługi Autobusów 3 (Limanowskiego)
Ryszard Stachurski – wiceprzewodniczący Wydział Obsługi Autobusów 4 (Nowe Sady)
Jon vel Janusz Kowalski wiceprzewodniczący – Wydział Obsługi Autobusów 2 (Helenówek)
Zbigniew Rybarkiewicz – skarbnik – Wydział Obsługi Tramwajów 3 (Chocianowice)
Longin Chlebowski – służby ochrony – Zakład Torów i Sieci (Dąbrowskiego)
Stefan Drab – członek – Wydział Obsługi Autobusów 4 (Nowe Sady)
Zbigniew Florian – członek Wydział Obsługi Autobusów 3 (Limanowskiego)
Roman Kowalczyk – członek Wydział Obsługi Tramwajów 5 (Helenówek)
Zenon Mencel – członek – wydział Obsługi Tramwajów 1 (Tramwajowa)
Marian Miszczak – członek – Wydział Obsługi Autobusów 4 (Nowe Sady)
Marek Nowak – członek – Zakład torów i Sieci (Dąbrowskiego)
Krystian Podmajstrzy – członek – Zakład Transportu i Sprzętu (Nowe Sady)
Jerzy Tarczyński – członek – Wydział Obsługi Tramwajów 1 (Tramwajowa)
Andrzej Trautman – członek – Wydział Obsługi Tramwajów 2 (Dąbrowskiego)

Nazajutrz dwaj przedstawiciele Komitetu Strajkowego Marek Nowak i Zbigniew Rybarkiewicz wyjechali do Gdańska by na miejscu poznać aktualną sytuacje na Wybrzeżu. Już po ich powrocie podjęto decyzję o przerodzeniu się łódzkiego protestu w strajk solidarnościowy ze stoczniowcami a słynne 21 postulatów stały się najważniejszymi postulatami w MPK.

Tak oto 26 sierpnia 1980 roku tworzyła się historia łódzkiej „Solidarności” a MPK Łódź stało się jej kolebką.
Jeśli mowa o „Solidarności” w MPK-Łódź dzięki uprzejmości kol. Longina Chlebowskiego otrzymaliśmy kilka zdjęć z jego prywatnego archiwum dotyczących początku NSZZ "Solidarność" w MPK Łódź.

Oto jedno z nich :

Komitet Założycielski NSZZ „Solidarność” w MPK – Łódź


 Od lewej : stoją - Zbigniew Rybarkiewicz – zajezdnia Chocianowice, Stefan Drab - zajezdnia Nowe Sady , śp Wojciech Krakus - zajezdnia Dąbrowskiego , siedzą - Tadeusz Janiszewski - Zajezdnia Limanowskiego , Longin Chlebowski - Zakład Torów i Sieci.

Zdjęcie wykonał członek Komitetu - Marek Nowak - Zakład Torów i Sieci (wrzesień 1980)


Pozostałe zdjęcia dostępne w zakładce Galeria

 

Przy tworzeniu tej rocznicowej notki korzystałem z książki „Kartki Trautmana” autorstwa Włodzimierza Domagalskiego i pomocy kol. Longina Chlebowskiego , któremu serdecznie dziękuję.